Hayatımıza Giren Yeni Bir Kavram: Açık Veri

Açıklama: Bu yazı açık veri gönüllülerimizden Gizay Öztürk Akın tarafından kaleme alınmıştır.

Son yıllarda bilim ve teknoloji dünyasında yeni yeni kavramlarla karşılaşmaya başladık. Endüstri 4.0, nesnelerin interneti, büyük veri derken; bilim ve teknoloji dünyasının sınırlarını kaldırmaya hevesli yeni bir kavram ile tanışıyoruz; karşınızda “Açık Veri”.

Peki nedir bu “Açık Veri” dedikleri?

Nedir?

Açık veriler, herkes tarafından serbestçe erişilebilen; yeniden kullanılabilen ve yeniden dağıtılabilen verilerdir. Herhangi bir abonelik, ücretlendirmeye tabii tutulmadan özgürce araştırma yapmanıza olanak sağlar. Araştırma alanlarınızla ilgili daha önce yapılmış çalışmalara erişebilir; bu çalışmalarla kendi çalışmalarınızı zenginleştirerek literatüre katkı sağlayabilirsiniz.

“Açık” Verinin Özellikleri

Açık veri kavramını tam olarak anlayabilmek için ilk adımda “açık” kavramına odaklanmamız gerekir. Literatürde ‘açıklık’ kavramını oluşturan bazı yasalar bulunur;

  • Kullanılabilirlik ve Erişim: Veriler bir bütün olarak kullanılabilir, yeniden üretim maliyetinden daha maliyetli olmayacak şekilde internet üzerinden erişilebilir olmalıdır. Veriler aynı zamanda değiştirilebilir olmaya uygun olmalıdır.
  • Yeniden Kullanım ve Yeniden Dağıtma: Veriler, diğer veri setleriyle harmanlama dahil olmak üzere yeniden kullanıma ve yeniden dağıtıma izin veren koşullar altında sağlanmalıdır.
  • Evrensel Katılım: Veriler çalışma alanlarına, kişilere ve gruplara bakılmaksızın herkesin kullanımına, yeniden kullanımına ve yeniden dağıtımına açık olmalıdır.

Açıklık kavramı; başta açık veri olmak üzere beraberinde; açık devlet, açık erişim, açık lisans, açık kültür ve açık kaynak yazılım gibi birbiri ile ilişki içerisinde olan birçok terimi de hayatımıza kazandırdı. Bunları yeni yazılarımızda paylaşacağız fakat açık veri henüz yeni sayılabilecek bir kavram olduğundan bu noktada karşımıza kritik bazı sorular da çıkıyor.

Kişisel Verilerimiz Açık Veri Kapsamına Girer mi?

Kişisel veri ile açık veri arasındaki çizgiyi nasıl koruyacağız?” sorusu akla ilk gelen önemli sorulardan biri. Hangi verilerin açık veri kapsamında değerlendirileceği, hangilerinin kişisel veri sayılacağı hâlâ bir tartışma konusu. Kilit nokta, verileri açarken değinilmesi gereken; kişisel olmayan verilere, yani belirli bireyler hakkında bilgi içermeyen verilere odaklanılmasıdır.

Gelecek yazılarımızda açık veri kavramını çevreleyen kişisel veri vb. diğer kavramları açıklamaya devam edeceğiz.

Yeni yazılarımızdan haberdar olmak için e-posta abonemiz olmayı unutmayın.

Açıklama: Bu yazı açık veri gönüllülerimizden Gizay Öztürk Akın tarafından kaleme alınmıştır.

Paylaşın